Jak wyglądałoby nasze życie, gdyby nie było fotografii? Wszyscy, którzy nie znoszą wycelowanego w siebie obiektywu, odetchnęliby pewnie z ulgą. Wiele wspomnień powędrowałoby jednak w niepamięć.
Powszechnie uważa się, że fotografia wyraża prawdę o rzeczywistości. To jednak mit! Zdjęcie samo z siebie nic nie wyraża. Są na nim desenie i plamy barwników, które w różnym stopniu pochłaniają światło, a w przypadku fotografii czarno-białej – skupiska związków srebra na specjalnym papierze.Zdjęcia stanowią jedynie mozaikę elementów, z których dopiero my, odbiorcy, wydobywamy sensowne obrazy.
Prawda w kontekście fotografii bywa rozumiana jako wierne odzwierciedlanie rzeczywistości. Przyjmujemy, że proces powstawania obrazu w aparacie to zjawisko fizyczne, obiektywne, niezależne od naszych, ludzkich, nastawień i niedoskonałości. Ale przecież aparat nigdy sam nie wykonuje zdjęcia!
Powszechnie uważa się, że fotografia wyraża prawdę o rzeczywistości. To jednak mit! Zdjęcie samo z siebie nic nie wyraża. Są na nim desenie i plamy barwników, które w różnym stopniu pochłaniają światło, a w przypadku fotografii czarno-białej – skupiska związków srebra na specjalnym papierze.Zdjęcia stanowią jedynie mozaikę elementów, z których dopiero my, odbiorcy, wydobywamy sensowne obrazy.
Prawda w kontekście fotografii bywa rozumiana jako wierne odzwierciedlanie rzeczywistości. Przyjmujemy, że proces powstawania obrazu w aparacie to zjawisko fizyczne, obiektywne, niezależne od naszych, ludzkich, nastawień i niedoskonałości. Ale przecież aparat nigdy sam nie wykonuje zdjęcia!
Nawet jeżeli został wcześniej zaprogramowany do takiego trybu pracy (samowyzwalacz, wyzwalacz radiowy), to jednak nie „coś”, ale ktoś podjął pewne działanie – umieścił aparat w określonym miejscu i czasie, wycelował taki a nie inny obiektyw w wybrany fragment przestrzeni, przyjął określoną perspektywę. Prawda zdjęcia jest prawdą fotografa, nawet takiego, który jest laikiem i czasem działa po omacku.
O prawdzie zdjęć możemy mówić tylko relatywnie, porównawczo – na ile to, co widzimy na fotogramie, odbiega od tego, co widzieliśmy, co przeżywaliśmy, co chcieliśmy zarejestrować. Warto też rozstać się z mitem podtrzymywanym przez producentów sprzętu fotograficznego. Przekonują oni potencjalnych klientów, że aparat – dzięki najnowszym zdobyczom techniki – „sam” robi zdjęcia.
Rzeczywiście, wielu użytkowników canonów czy nikonów zakłada, że ich aparat „domyśli się”, jaka twórcza idea nimi kieruje. Tymczasem ta idea jest wątła, zwykle jest to chwilowa ekscytacja, impresja, zaciekawienie. To za mało, by wykonać dobrą fotografię, dobrą także w odczuciu innych oglądających.
Jak rozpoznać dobrą fotografię? To zależy od tego, jakie kryteria przyjmiemy, jakie cele użytkowe ma spełniać zdjęcie, ilu osobom ma się podobać, czy ma być maksymalnie wierne temu, co zastał fotograf, czy wręcz przeciwnie – autorskim przetworzeniem i odrealnieniem zastanej rzeczywistości.
